ملا شيخعلى گيلانى

31

تاريخ مازندران ( فارسى )

در دست ديگر ملوك الطوايف كشته شد . بعد از اين قضيه ، اسكندر ولايت طبرستان و مازندران را به جسنشاه نامى داد تا اولادش مدت دويست و شصت و پنج سال در آن ديار سلطنت نمودند ، از عهد ذو القرنين تا خروج اردشير بن بابكان ساسانى . در مدت سيصد و هيجده سال از جمله ملوك الطوايف بيست و دو نفر در فارس سلطنت كرده ، اردشير بن بابكان ملك را يكى كرده و اولادش سى و يك نفر نيز پادشاهى كرده ، آخرين ايشان يزدجرد بن شهريار بن پرويز بن هرمز بن انوشيروان است كه فى سنهء احدى و ثلثين هجرى در دست آسيابان مروزى كشته شد . در عهد سلطنت ساسانيه ، ديار طبرستان و مازندران را گماشته‌هايشان مىنشسته‌اند . قباد بن فيروز بن هرمز بن يزدجرد بن بهرام‌گور بن يزدجرد الاثيم بن بهرام بن شاپور بن شاپور ذو الاكتاف بن هرمز بن نرسى بن بهرام بن بهراميان بن بهرام بن هرمز بن شاپور بن اردشير بن بابكان كه پدر نوشيروان است ، ولايت طبرستان و مازندران را به پسر خود كيوس داد . وى قريب به پنجاه هزار مازندرانى رهى داشت و آتشكده‌اى ساخته موسوم به اسم او « كوسان » مىگويند . چون قباد فوت شد و موبدان به سلطنت انوشيروان اتفاق كردند ، كيوس كه برادرش بود ، از اين امر سرباز زده ، لشكر به مداين برد و طالب جنگ گشته ، شكست يافت و اسير شده ، به استصواب موبدان به قتل رسيده و نوشيروان طبرستان و مازندران را به اولاد امير سوخرا كه يكى از امراى فيروز بن هرمز بن يزدگرد بن بهرام بود داد . پنج نفرشان مدت صد و ده سال سال والى آن ولايت بوده‌اند ، زرمهر بن سوخرا ، دادمهر بن زرمهر ، ولاش بن دادمهر و دادمهر بن ولاش ، آذرولاش بن دادمهر . پس از آذرولاش ، به گيل بن گيلانشاه گاوباره كه از احفاد جاماسب بن فيروز ساسانى است ، قرار گرفت . چون قباد بن فيروز پادشاه گشت ، در عهد او مزدك نامى دعوى پيغمبرى